Եզդիների ցեղասպանություն Իրաքում

Եզդիների Ցեղասպանություն Իրաքում

Read More

ՇԱՐՈՒՆԱԿՎՈՒՄ Է ԵԶԴԻՆԵՐԻ ՀԱԼԱԾԱՆՔԸ ԻՐԱՔՈՒՄ

ՇԱՐՈՒՆԱԿՎՈՒՄ Է ԵԶԴԻՆԵՐԻ ՀԱԼԱԾԱՆՔԸ ԻՐԱՔՈՒՄ

Բորիս Թամոյան

Օգոստոսի 14-ին լրացավ Իրաքում 1000 եզդիների զանգվածային սպանդի 5-ամյակը, որտեղ հալածանքները դեռ շարունակվում են, իսկ հետեւանքըՙ 500.000 եզդի այժմ արտագաղթում է իր պատմական բնօրրանից, որի մասին «Ազգ» -ի հետ զրույցում ասաց «Սիջար» եզդիների ազգային միավորում հասարակական կազմակերպության նախագահ Բորիս Թամոյանը եւ հավելեց. «Քրդական իշխանությունների նպատակն է Իրաքի եզդիաբնակ տարածքները դատարկել եզդի ազգաբնակչությունից, քանի որ այդ տարածքների եզդիներով բնակեցված լինելը «խանգարում» է քրդերի տնտեսական եւ քաղաքական շահերին: Իրաքում եզդիները զրկված են ամենաանհրաժեշտ իրավունքներից, անգամ դատարանում վկայի դերում չեն կարող հանդես գալ, քանի որ ըստ իրաքյան սահմանադրության` վկան պարտադիր պետք է երդվի Ղուրանի վրա, իսկ եզդիները, ինչպես հայտնի է, մուսուլման չեն: Իրաքյան Քուրդիստանի իշխանությունները եզդիներին ստիպողաբար գրանցում են որպես քուրդ»: «Սինջար» եզդիների ազգային միավորում հասարակական կազմակերպությունը դատապարտում է քրդերի նման գործողությունները եւ պահանջում հարգել եզդիների իրավունքները:

Նշենք, որ 2007 թվականին օգոստոսի 14-ին Հյուսիսային Իրաքի երկու եզդիաբնակ գյուղեր հարձակման ենթարկվեցին քուրդ ահաբեկիչների կողմից: Ահաբեկչության հետեւանքով զոհվեցին 1000 ազգությամբ եզդիներ, այդ թվումՙ կանայք եւ երեխաներ, վիրավորվեցին 1500-ը:

Բ. Թամոյանը «Ազգ»-ի հետ զրույցում հույս հայտնեց, որ Հայաստանում անտարբեր չեն լինի. «Իրաքում եզդիների համար այս անտանելի վիճակի դեմ պետք է պայքարի քաղաքակիրթ աշխարհը: Նման վայրագությունների վրա աչք փակելը բերում է ավելի մեծ դժբախտությունների, ինչպիսին հայերի կոտորածն էր Օսմանյան Թուրքիայում»: Ընդգծենք, որ «Սիջար» եզդիների ազգային միավորում հասարակական կազմակերպությունը նամակով դիմել է ՀՀ նախագահին, ԱԺ նախագահին եւ «Ժառանգություն», ՀԱԿ, ԲՀԿ կուսակցություններին, որոնցից, ինչպես Բորիս Թամոյանը հաղորդեց, արձագանքել է միայն «Ժառանգություն» կուսակցության մամուլի խոսնակ Հովսեփ Խուրշուդյանը իր Facebook սոցցանցի էջում` հետեւյալ գրառմամբ. «Շուրջ 50.000 եզդիներ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներն են եւ ունեն բոլոր իրավունքները մեր պետության կողմից իրենց շահերը պաշտպանելու, այդ թվումՙ Հայաստանի տարածքից դուրս, արտաքին գերատեսչության խողովակներով: Տարիներ շարունակ Իրաքի հյուսիսում բնակվող եզդիները ենթարկվում են հալածանքների իրենց ազգային, կրոնական պատկանելության համար: Սա մի յուրահատուկ «սպիտակ» եղեռն է, ավելի քան 500.000 եզդիներ լքել են իրենց պատմական բնօրրանը:

Եզդիների իրավունքներն առաջին հերթին խախտվում են նորաստեղծ Քուրդիստանի ղեկավարության կողմից: Քրդական իշխանությունների նպատակն է արտաքսել բոլոր եզդիներին եզդիաբնակ քաղաքներից ու գյուղերից: Կարծում եմ հանձինս եզդիների Հայաստանը ոչ միայն ունի լավ քաղաքացիներ իր սահմաններից ներս, այլեւ կարող է ձեռք բերել վստահելի եւ հավատարիմ դաշնակից իր սահմաններից դուրսՙ Իրաքում, Թուրքիայում, Սիրիայում, Իրանում եւ Վրաստանում եւ Ռուսաստանում: Սակայն դրա համար անհրաժեշտ է սրտացավ եւ հոգատար վերաբերմունք տարածաշրջանի այս հինավուրց ժողովրդի հանդեպ: Հայաստանի Հանրապետությունը պետք է գործադրի բոլոր ջանքերըՙ թույլ չտալու համար, որ Հյուսիսային Իրաքը ամբողջապես դատարկվի եզդիներից»:

Բ. Թամոյանը անդրադարձավ նաեւ եզդի ժողովրդի հանդեպ պարբերաբար կրկնվող հալածանքներին, որը 2003 թ.-ից ավելի դաժան եւ մեծ ծավալ է ստացելՙ 2003 թվականին ազգությամբ եզդիներին թույլատրվում էր ընդհանուր շուկաներից առեւտուր կատարել եւ օգտվել հանրային նշանակության օբյեկտներից` հատուկ սահմանված ժամերի: 2007 թվականի ապրիլի 23-ին քուրդ ծայրահեղականները, Հյուսիսային Իրաքում, Մոսուլ քաղաքից ոչ հեռու, կանգնեցնելով բանվորական ավտոբուսը` իջեցրել էին ազգությամբ եզդի 23 ուղեւորի եւ տեղում գնդակահարել` ազգային պատկանելության համար, սպանվածների թվում կային նաեւ կանայք:

2007 թվականի օգօստոսի 14-15-ը Հյուսիսային Իրաքի տարածքում, Մոսուլ քաղաքից 15 մղոն հեռու եզդիաբնակ երկու գյուղ հարձակման ենթարկվեցին, որի հետեւանքով զոհվեց ավելի քան 1000 եզդի, այդ թվում` կանայք ու երեխաներ: 2011 թվականի դեկտեմբերի 2-ին կրկին եզդիաբնակ շրջանները ենթարկվեցին հարձակումների` կրկին քրդերի կողմից: Այս հարձակման ընթացքում հայտնի չդարձավ մարդկային կորուստների չափը, սակայն տեղի եզդիներին եւ ասորիներին հասցվեց նյութական մեծ վնաս, քանի որ հարձակման էին ենթարկվել հիմնականում մշակութային, առեւտրային եւ բիզնես նշանակություն ունեցող օբյեկտներ:

Այսօր եւս շարունակվում են ազգությամբ եզդի ակտիվ հասարակական-քաղաքական գործիչների ձերբակալությունները, ահաբեկումները եւ սպանությունները Իրաքում:

Այսօր էլ բազմաթիվ եզդիներ դեռ վախենում են բացահայտ խոսել իրենց ազգային պատկանելության մասին:

ՄԱՆԱՆԱ ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ

Read More

Again killed the Yezidis in Iraq

Again killed the Yezidis in Sinjar of Iraq

Today, which is Sunday, June 10, 2012; an unknown terrorist group was driving in a small vectra heading Eastbound to the KRG region. On their way they saw a Yezidi farmer in Northern side of the Sinjar mountain; the group stopped and asked the Yezidi boy to get into the car; the boy victim (Darwish Hamad Mendo) refused their request, then the group opened a fire on him, shot him and drove away. Before the boy dies said that the group said that " Sooner or later the Sinjar region will be free from the Yezidis."

There is a kurdish mafia terrorist group, this group drives around and when they get the opportunity, they kidnap young individuals and sell their organs in the black markets.

''The Yezidi Human Rights'' Organization-International  and ''Yezidi National Union'' legal entities union is urgently calling on all members here in the US, UK, Canada, Europe, Australia, Russia to write letters to their district representatives such as Congressman/woman, Senators and MPs. that the Yezidis are in urgent need of peacekeeping mission in their regions for the sake of human survival of the Yezidis.


Mirza Ismail
http://www.yezidihumanrights.org/

Read More

Национальная академия наук Республики Армения признала геноцид Езидского народа в Османской Империи 1915-1918 годах

Հայաստանի Հանրապետության Գիտությունների ազգային ակադեմիան 28.04.2012 թ. ճանաչել է  եզդիների ցեղասպանությունը 1915-1918թթ.

Response of  The Government
of Republic of Armenia

Նշենք, որ Եզդի ժողովրդի ցեղասպանությունը 1915-1918 թթ. Օսմանյան Թուրքիայում ճանաչելու խնդրանքով ՀՀ Վարչապետին էր դիմել Եզդիների ազգային միության նախագահ Ազիզ Թամոյանը և ի պատասխան դիմումի Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիան քննարկեց և 1915-1918 թթ. Օսմանյան Թուրքիայում բազմահազար եզդիների կոտորածն ու բռնագաղթը որակեց, որպես ցեղասպանություն:

-----------------------------------------------------------------------------------------------

Русский

Национальная академия наук Республики Армения в 28.04.2012 года признала  геноцид Езидского народа  в Османской Империи 1915-1918 годах 

Response of
The National Academy
of Sciences of
Republic of Armenia

Отметим, что для признания геноцида Езидского народа  в Османской Империи 1915-1918 годах, президент Национального союза Езидов Азиз Тамоян по запросу обратился к  премьер-министру Республики Армения  и в ответ на заявление,  Национальная академия наук Республики Армения обсудило и  в Османской Империи 1915-1918 годах резня и депортация тысячи Езидов описала как геноцид.

-----------------------------------------------------------------------------------------------

English

The National Academy of Sciences of  Republic of Armenia  in 28.04.2012 recognized the genocide of Yezidi people in  Ottoman Empire 1915-1918 years

Note, that for the recognition of the genocide Yezidi people in Ottoman Empire 1915-1918 years, the president of the National Union of Yezidis Aziz Tamoyan upon request addressed to the Prime Minister of the Republic of Armenia and in response to the statement, the National Academy of Sciences of  Republic of Armenia discussed that and  in Ottoman Empire 1915-1918 years of massacres and deportations of thousands of Yezidis, described as genocide.

Read More

Եզդիները դատապարտում են ցեղասպանությունը

Ո՞ւր է Էրմենիստանը… Ազիզ Թամոյան

97 տարի առաջ Թուրքիան բարբարոսաբար վերաբերեց հայ և եզդի ազգերին` կոտորելով 1.5 միլիոն հայ և 500 հազար եզդի, ինչը դատապարտելի է: Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում լրագրողների հետ զրույցում ասաց Եզդիների ազգային միության նախագահ Ազիզ Թամոյանը:

Նրա խոսքով` ամբողջ աշխարհը պետք է դատապարտի այդ ծանր հանցագործությունը, որպեսզի աշխարհում այլևս ցեղասպանություներ չլինեն: «Այսօրվա դրությամբ Արևմտյան Հայաստանում ապրած հայերից և եզդիներից շատ քչերն են մնացել. ո՞ւր են նրանք, ի՞նչ են եղել, ո՞ւր է Էրմենիստանը»,- ասաց Ա.Թամոյանը:

Վերջինս գտնում է, որ ուշ թե շուտ Թուրքիան ընդունելու է իր կատարած ոճրագործությունը, չնայած որ Թուրքիայի ներկայիս ղեկավարությունը չի ընդունում իր նախնիների արածը: «Նրանք հանդես են գալիս ժխտողական քաղաքականությամբ, բայց կան հստակ փաստեր` Սևրի պայմանագիրը»,- ընդգծեց Եզդիների համաշխարհային խորհրդի նախագահը:

հղում`

Read More

Осуждение курдских беспорядков 2 декабря

We condemn these heinous acts, which make the Kurdish nationalists, against the Yazidis and Christians.

  These heinous actions, all at the hands of the government of Iraqi Kurdistan, led by Mahsud Barzani . And this proves those video footage that was filmed at the scene. In the video frame shows a lot of police cars, there is the question? Why did they not intervene. In the hands of many a Kurdish flag, which proves that they are Kurds, even in their conversations say ''kill the Yazidis''. On this The World National Union of Yezidis by the president Aziz Tamoyan posted complaints of major international organizations related to the protection of human rights, and many large states, to defend the rights of Yezidis in Iraq.

Мы осуждаем эти чудовищные действия, которые делают курд-националисты, против езидов и христианов.

 Эти  чудовищные действия, всё от рук правительство  Иракского Курдистана-под руководством Махсуда Барзани. А об этом доказывает  те видео кадры, которые были сняты в место происшествии. В видео кадрах видно много полицейских  машин, возникает вопрос? Почему  они не вмешаются. На руках многих есть  курдский флаг, что доказывает о том, что  они все курды, даже по их разговоров говорится ''убивать езидов ''.  Об этом Всемирный  национальный союз  Езидов отправил жалобы  крупных международных организаций, связанные с защитой прав человека, и многих больших государств, встать на защиту прав Езидов в Ираке.

Read More

Եզդիների Ցեղասպանությունը 1915-1918 թթ.

Ãåíîöèä åçèäñêîãî íàðîäà â Îñìàíñêîé Òóðöèè â 1915-1918ãã

   Êàðòèíà óáèòûõ ïî òåððèòîðèàëüíûì îáëàñòÿì ñëåäóþùàÿ:

1. íàñòîÿùåì ñåâåðíàÿ ÷àñòü Èðàêà â ñîñòàâ êîòîðîãî âõîäÿò Ñèíäæàð (Øèíãàë), Ñèíóí, Ãîáàë, Äãóð, Ãàëè Àëè Áàãå, Äãîê, Çîðàâà, Êàðñå è Áàðå, Ñèáà, Òëçaôå, Òëçàñå, Õðáàäý, Êàâàëà, Ãðçàðê, Ðìáóñè, Øàðîê, Òëêàçàá, Òëáàíòà, Êîäæî, Õîòìè, Ðíäàâà, Àìàäèà.  âûøåóêàçàííûõ ñåëàõ áûëî óáèòî îêîëî 200.000 åçèäîâ.

2.             ïîëÿõ Õàíàñîðè (Õàâàñîðè) øòàòà Âàíà Çàïàäíîé Àðìåíèè ïîãèáëî îêîëî 100.000 åçèäîâ. Åùå 100.000 ïîãèáëî â áëèçëåæàùèõ ñåëàõ: Àâàõ, Àõóðèê, Àäæàëè, Àð÷àê, Áåãðè, Àâàñè, Áåäæàðèìî, Áåðòèñ, Ãèàäèí, Òîíäóðìà, Çåâà, Äåðäæàìàäà Æåðèí, Äåðäæàìàäà Æîðèí, Äóàâàí, Õíäè, Ýðäæèñ (Àð÷åø), Òîíäóðàê, Õà÷àí, Õîäæîõøëàê, Õàñàìèàèí, Êóäæàïíàð, Êàðàêàÿ, Êèàòî, Êîëçîò, Êþ÷åê êåé, Ìåðâàíý, Ìîëëàõàñàí, Ìó÷à, Ìóðàäèí, ßðìðêà, Íîøàð, Øàõìàíèñ, Øåðåôõàíý, Øèêåôòè, ×àëäðàí, ×ðàõ, ×èáóõëó, Ïøèêóìáàò, Äæàíèê, Ñàðàé, Òèìàð, Óòý, Îðåíý ó äð.

3.            Ìóø (Êàâàíå êåðý), Àâàõýå, Äèàðáåêèð (Äàøòà Áøåðè), Ìàðäý Õàçàëèå (Õàðçà), Äæçèð øòàòîâ Àçêà Æåðèí, Àçêà Æîðèí, Àëêà, Áàçèäàíý, Áàñìóòý, Áàõèñ, Áåðêëý, Ãàëèå Çèëàí, Ãåäóêý, Äóøà, Åðåä, Çàõîðàý, Çåèê, Çåðèíý, Õíóñ, Êàõàðèíý, Êàâðçîå, Êîáîëäîð, Êîðõý, ×íåðèíà, Àäóíà, Àäæðý, Àñêòèâà, Ìàéìóíèå, Øìçý, Øêàâòà, Äæíàñêàð, Ðàìý, Ôðêèðà è â äð. Ñåëàõ áûëî óáèòî 60.000 åçèäîâ.

4.            Øòàò Ýðçðóì (ïðîâèíóöèÿ Áàÿçåò - Àëàøêåðòà), Îðòëà, Äèàäèí è â äð. ìåñòàõ áûëî óáèòî 5.000 åçèäîâ.

5.            Ðàéîí Êàðñà: â óùåëüå Àëàäæàé ïðîâèíöèè Êàðñà Îçðëó (Îãóçëó) áûëî óáèòî îêîëî 5.000 åçèäîâ.

6.            Ðàéîí Êàðñà: òåððèòîðèÿ Êàêàèçìàíè Êîëïý (Êîõá) ïðîâèíöèè Êàõâàçíè áûëî óáèòî îêîëî 3.000 åçèäîâ.

7.             ïðîâèíöèè Äèãîðè ðàéîíà Êàðñà, 70 ñåë: Àëàøãð, Àëàøêåðò, Àìàíêîé, Àìàí÷àèð, Àéëàñèíäæî, Ñêàð, Áàéðàìêîì, Áàäæàëè, Áàøêåíäèêâåð, Áèëèõàìåä, Òîãîðìàñ, ïðîâèíöèÿ Äèãîåà (Òýêîðà), Äóçãåëè, Òîõóáóð, Õàðàáà, Äèãàð, Õàòáà, ×èáóõëå, Êþíäî, Õàñàíäæàí, Íîêà, Øàíäðõãëè, Ñóñóë, Òàøíèêà Åçäèêà, Òóçàê, Óëèêàíä, Ïàìàðäæèê è â äð. Ñåëàõ 9.000 åçèäîâ íàñèëüíî ïðèíÿëè èñëàì.

8.            Ïðîâèíöèÿ Èãäèðà ðàéîíà Ñóðìàëó: Õàðôàëó, Àë÷àëó, Áàø Ñèíàê, Áàíäàìóðàä, Ãaëè, Ãÿðìàøâý, Äàìñõàí, Çàðèáõàí, Çîðý, Õàíý, Õðáåñîð, Êàðàõòèí, Êàðàêó, Êó÷, Ìàõñóäÿ, Ìàäæðè, Øåõåðè, Òàóøàí, Ñàèáëàõ, Òàøêîðïè, Êàëî è äð.. Áûëî óáèòî îêîëî 10.000 åçèäîâ.

9.             1918ã. âî âðåìÿ ïåðåõîäà ðåê Àðïà÷àé (Àõóðÿí) è Àðàêñ óòîíóëî è ïîãèáëî îò ãîëîäà îêîëî 4.000 åçèäîâ.

10.         Çàïàäíÿÿ Àðìåíèÿ, ðàéîí Àïàðàí: Àëàãÿç, Ãóíäàêñàç, Êîðáëàõ, Ñåíãÿð, Ïîøò, Äæàìøëó, Âåðõíèé Ìèðàê è Íèõíèé Ìèðàê, Ãóðóáîãàç, Äæàðäæàðèñ è áëèæëåæàùèè òåððèòîðèè ñåë, Êÿíäàëý Áàø è Íàâàëà Àäæàëý îò ðóê ðàçáîéíè÷åé øàéêè êóðäà Òàèî áåãè â 1918ã. Ïîãèáëî 800 ÷åëîâåê, ñðåäè êîòîðûõ òîëüêî 19 ÷åëîâåê áûëî èç ðîäà Ðàøèòý Àéîé. Èç ñåëà Ïîøò òîãî æå ðàéîíà áûëî óáèòî 54 ÷åëîâåê.

11.         Èç äðóãèõ ñåë òîãî æå ðàéîíà ñî ñòîðîíû êóðäà Òàèî áåãè áûëî èçãíàíîâ ãëóáèíû îêîëî 600 ÷åëîâåê.

12.         Íà ïðèëåãàþùåé ê ñåëå Øàìèðàì òåððèòîðèè ðàéîíà Àøòàðàê Ãðàñîðè â 1918ã. â îäèí äåíü áûëî óáèòî 24 ÷åëîâåê.

Ïîíÿòíî, ÷òî îñîáåííî äëÿ ñïåöèàëèñòîâ áûëî áû èíòåðåñíî óçíàòü, â  æèòåëüñòâà è ñêîëüêî åçèäîâ ñòàëè æåðòâàìè òóðêîâ è êóðäîâ. È òàê, ïî âåðíûì èñòî÷íèêàì, äî ïåðâîé ìèðîâîé âîéíû, íà òåððèòîðèè Îñìàíñêîé èìïåðèè æèëè áîëåå 750.000 åçèäîâ, èç êîòîðûõ 500.000 ïîãèáëè îò ìå÷à, à 250.000 áûëè ðàñïðåäåëåíû ñëåäóþùèì îáðàçîì:

1.            Íà òåððèòîðèþ ñåâåðíîé ÷àñòè Èðàêà â ìåñòî ïðîæèâàíèÿ ïîä íàçâàíèåì Åçäèñòàí: îêðóæàþùèå òåððèòîðèè ãîðû Ñèíäæàð, Ìóñóë, Ðíäàâàí, ñåëî Ôàêèðîâ, Àìàäèÿ, Äãîê, ñâÿùåííîå ìåñòî Ëàëø, Áàøèêà, Áàçàí è äð. ìåñòà ïðîæèâàíèÿ 100.000.

2.            Øòàòû Áàòìàíè è Äèàðáåêèðè 120.000

3.            Ýë – Êàìèøëè, Ñèðèÿ 15.000

4.            Àðìåíèÿ 12.500

5.            Ãðóçèÿ 3.000

Òàêèì îáðàçîì â êîíå÷íîì ñ÷åòå ñðåäè åçèäîâ ïðèáëèçèòåëüíî áûëî óáèòî 500.000 ÷åëîâåê.

Òóðåöêèé èñòîðèîãðàô Êÿòèá ×åëåáèí òàêæå äàåò ñâåäåíèÿ î òîì, ÷òî â 15-18 ââ íà ðàçíàõ òåððèòîðèÿõ Îñìàíñêîé èìïåðèè áûëè óíè÷òîæåíû îêîëî 300.000 åçèäîâ.

Ñïèñîê èñïîëüçóåìîé ëèòåðàòóðû.

1.    Ãàçåòà “Åçäèõàíà”, 2004ã. Íîìåð 8.

2.    Ãàçåòà “Åçäèõàíà”, 2005ã., íîìåð 1

3.    Ãàçåòà “Åçäèõàíà”, 2006ã., íîìåð 2

4.    À. Òîãå “Ãîëîñ íàøèõ ïðåäêîâ”, Å., 1997ã.,

íà ÿçûêå åçèäîâ.

5.    Àçèç Òàìîÿí “Ìû åçèäû”, Å., 2001ã.

Åùå ðàç îáðàùàÿñü ê Âàì, åçèäû ïðîñÿò è òðåáóþò ïðèçíàòü ñîâåðøåííûå  ïî îòíàøåíèþ ê íèì çëîäåÿíèÿ.

Ìû íå èìååì íè-êàêèõ òðåáîâàíèé, ñâÿçàííûõ ñ òåððèòîðèÿìè, à òðåáóåì äîñòîéíîãî âîçìåùåíèÿ ñîâåðøåííîãî ê íàøåìó íàðîäó çëîäåÿíèÿ.

                                                                                      

Äâàæäû íàðîäíûé ãåðîé,

                                                           Äîêòîð- ïðîôåññîð  íàðîäíîé èñòîðèè

                                 åçèäîâ è Áîãîñëîâèÿ

                                                             Ïðåçèäåíò íàðîäíîãî ñîþçà åçèäîâ ìèðà

                                                                                                           Àçèç Òàìîÿí  

Read More